การรักษามะเร็งด้วย Natural Killer Cells (NK Cells)

shutterstock_704925148

NK Cells ( Natural Killer Cells ) – Non Targeted Immunotherapy

NK Cells เป็นระบบภูมิคุ้มกันที่มีมาแต่กำเนิด (Innate Immunity)

ภูมิคุ้มกันนี้จะถูกผลิตออกมาจากไขกระดูก และถือว่าเป็นเม็ดเลือดขาวชนิดที่สำคัญ ในการให้การตอบสนองอย่างรวดเร็วต่อสิ่งแปลกปลอมแบบไม่จำเพาะเจาะจง  ซึ่งหมายความว่าหากร่างกายตรวจพบสิ่งที่เป็นสิ่งแปลแกปลอมหรือเซลล์ที่มีความผิดปกติ NK Cells จะเข้าไปจัดการทำลายทันที โดยไม่ต้องผ่านการจดจำลักษณะว่าเคยเจอสิ่งนั้นมาก่อนหรือไม่ จึงทำให้  NK Cells มีความสามารถในการทำลายเซลล์เชื้อโรค สิ่งแปลกปลอม และสามารถตรวจจับเซลล์ที่โตผิดปกติ อย่างเช่น  เชื้อไวรัส และ เซลล์มะเร็งได้สำหรับคนที่ป่วยบ่อย ร่างกายอ่อนแอ อาจสันนิษฐานได้ว่าปริมาณของ NK Cells มีจำนวนน้อยกว่าปกติหรือจำนวนปกติแต่ไม่มีคุณภาพ ทำให้ร่างกายไม่สามารถต่อสู้กับสิ่งแปลกปลอมที่เกิดขึ้นในร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นเชื้อโรคต่าง ๆ หรือเซลล์มะเร็ง ก็จะสามารถลุกลามได้อย่างรวดเร็ว

ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอลงได้อย่างไร ?

ปัจจัยที่ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอคืออะไร ?

นอกจากโรคภัยไข้เจ็บที่ส่งผลกระทบต่อระบบภูมิคุ้มกันโดยตรงแล้ว ยังมีปัจจัยอื่น ๆ ที่ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอลง ได้แก่

  1. พักผ่อนไม่เพียงพอหากพักผ่อนไม่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกายในแต่ละวันสะสมไปนาน ๆ จะยิ่งทำให้ร่างกายมีฮอร์โมนความเครียดเพิ่มขึ้น ซึ่งจะส่งผลเสียต่อระบบภูมิคุ้มกัน เสี่ยงต่ออาการอักเสบและติดเชื้อได้ง่ายขึ้น
  2. ไม่ออกกำลังกายการออกกำลังกายเป็นวิธีที่ช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน ในทางกลับกัน หากไม่ออกกำลังกายจะทำให้ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอลงได้ เพราะการออกกำลังกายจะช่วยให้ร่างกายสร้างสารเคมีชนิดดีช่วยให้ร่างกายแข็งแรง รู้สึกสดชื่น และภูมิต้านทานสูงขึ้น
  3. รับประทานอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพการรับประทานน้ำตาลมาก ๆ, อาหารปิ้งย่าง, อาหารหมักดอง, และอาหารพวกประเภท Junk Food ซึ่งจะส่งผลเสียต่อการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันในร่างกาย เนื่องจากร่างกายไม่มีแร่ธาตุและวิตามินที่ช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันให้แข็งแรงมากพอ
  4. เครียดสะสมความเครียดส่งผลต่อต่อระบบภูมิคุ้มกันโดยตรง เพราะเมื่อในร่างกายมีความเครียดสูงขึ้น ฮอร์โมนความเครียดจะไปกดภูมิคุ้มกันให้อ่อนแอลงจนร่างกายเสี่ยงต่อการติดเชื้อได้ง่ายขึ้น

การศึกษาพบว่าประสิทธิภาพการทำงานของ NK Cells จะลดลงเมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น (1)  ซึ่งสัมพันธ์กับการเกิดโรคมะเร็ง

ที่พบในผู้ที่มีอายุ เป็นส่วนใหญ่ และนอกจากนั้นยังมีปัจจัยอื่น ที่ทำให้ความสามารถของ NK cells อ่อนแอลง

shutterstock_608671388

(1) Credit : https://www.thaihealth.or.th/Content/41378-ปัจจัยเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน.html

shutterstock_686272324

NK cells ในร่างกายมีปริมาณเท่าไหร่ และทำงานอย่างไร ?

ปกติแล้ว ร่างกายจะมี NK Cells อยู่ประมาณ 2,000-5,000 (1) ล้านเซลล์ เมื่อมีเซลล์แปลกปลอมรุกล้ำเข้ามาNK Cellsจะรู้ทันที และเข้าไปต่อสู้เซลล์แปลกปลอมเหล่านั้นภายใน 24 ชั่วโมง โดยสร้างปฏิกิริยาลูกโซ่ 2 ชนิดดังต่อไปนี้

  • NK Cells มีความสามารถจัดการกับสิ่งแปลกปลอมโดยตรง ที่เรียกว่า Cytotoxicity ซึ่งอาศัยการตรวจจับโดยตรง ( Cell – Cell Contact  )
  • NK Cells  จะทำงานไปพร้อมกับการปล่อยสารไซโตไคน์ ( Cytokine ) ในกระแสเลือด ซึ่งไซโตไคน์จะทำหน้าที่หลายอย่าง เช่นจะเรียกเซลล์อื่นๆ ในระบบภูมิคุ้มกัน เช่น T Cell มาช่วยกำจัดสิ่งแปลกปลอม, ทำลายเซลล์ที่ผิดปกติเพื่อป้องกันมะเร็ง และเพิ่มภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย

(1) Credit By : http://www.nirvaxis.com/blog/2019/01/nk-cells/

เราจะรู้ได้อย่างไรว่า NK Cells ของเรามีจำนวนไม่เพียงพอหรือด้อยคุณภาพ ?

เราสามารถตรวจสอบจำนวนของ NK Cells ได้โดยทำการเจาะเลือด และวัดปริมาณ NK Cells ที่เรียกว่า NK Count และในส่วนของการวัดประสิทธิภาพการทำงานของ NK Cells สามารถทำได้โดยทำการนำเลือดมาตรวจซึ่งเราเรียกว่า NK Activity นั่นเอง

วิธีการตรวจหาจำนวนและประสิทธิภาพของ NK Cells ?

ในปัจจุบันวิธีการตรวจนับเพื่อหาจำนวน NK Cells ที่มีความแม่นยำและรวดเร็วที่สุดวิธีหนึ่ง คือ การใช้เทคนิค Flow Cytometry  หรือการตรวจวิเคราะห์เซลล์โดยการใช้แสงเลเซอร์

shutterstock_789910294

ระบบภูมิคุ้มกันและ NK Cells เพิ่มขึ้นได้อย่างไร ?

เราสามารถเพิ่มปริมาณ NK Cells ในร่างกายด้วยวิธีต่อไปนี้

การเพิ่มปริมาณ NK Cells ด้วยตนเอง

  1. รับประทานอาหารให้เป็นเวลา ครบ 5 หมู่ และมีประโยชน์ต่อร่างกาย โดยเฉพาะผักใบเขียว เนื้อสัตว์ และนมถั่วเหลือง
  2. งดบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
  3. ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
  4. พักผ่อนให้เพียงพอ อีกทั้งพยายามให้จิตใจผ่อนคลาย ไม่เครียด

วิธีที่กล่าวมาข้างต้นอาจจะเห็นผลไม่ชัดเจน ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับการตอบสนองของร่างกายของแต่ละบุคคล รวมถึงปัจจัยอื่นๆด้วย และอีกวิธี คือ การใช้เทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงเพิ่มจำนวนในห้องปฏิบัติการ วิธีการนี้จะแยก NK Cells ออกมาเพาะเลี้ยงในห้องปฏิบัติการ ทำการเพิ่มทั้งจำนวนและประสิทธิภาพการทำงาน โดยใช้เวลาประมาณ 2 – 3 สัปดาห์ เมื่อเซลล์พร้อมจึงใส่คืนกลับเข้าร่างกาย

shutterstock_1028271976

ขั้นตอนการรักษาด้วยภูมิคุ้มกันบำบัด NK Cells ?

  • ผู้ป่วยเข้าพบแพทย์ผู้มากประสบการณ์เพื่อประเมินสุขภาพและวางแผนการรักษาอย่างละเอียด
  • ทำการเจาะเลือดของผู้ป่วยเพื่อวัดปริมาณ NK Cells (NK Count) และวัดประสิทธิภาพการทำงานของ NK Cells (NK Activity) และนำเลือดผู้ป่วยไปคัดแยก NK Cells
  • เพาะเลี้ยงเพิ่มจำนวน NK Cells ในห้องปฎิบัติการที่ปราศจากเชื้อ (Clean Room Class 100) เพื่อเพิ่มจำนวนให้ได้ปริมาณตามที่ต้องการ
  • ฉีดคืนกลับเข้าสู่ร่างกายทางหลอดเลือดดำ พร้อมประเมินผลการรักษา